Wrocław ustanowił nowy standard w gospodarce wodnej w Polsce i Europie. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji (MPWiK) we Wrocławiu osiągnęło w 2025 roku rekordowo niski poziom strat wody – 4,04%. To wynik plasujący stolicę Dolnego Śląska w ścisłej światowej czołówce zarządzania sieciami wodociągowymi.
Droga od 20% do 4% strat – rewolucja w zarządzaniu wodą
Jeszcze w 2010 roku straty wody we Wrocławiu sięgały 20%, co było typowym wynikiem dla polskich miast. Systematyczna praca przyniosła obniżkę do 16% w 2014 roku, jednak prawdziwy przełom nastąpił po wdrożeniu międzynarodowych standardów International Water Association (IWA).
„Osiągnięcie poziomu 4,04% strat wody to efekt wieloletniej, konsekwentnej pracy całej organizacji. To dowód na to, że nowoczesne zarządzanie siecią, oparte na danych i współpracy zespołów, przynosi realne efekty” – podkreśla Witold Ziomek, prezes MPWiK S.A. we Wrocławiu.
Technologia w służbie efektywności – system SmartFlow i strefy DMA
Kluczowym elementem sukcesu było podzielenie sieci wodociągowej na mniejsze, kontrolowane obszary zwane strefami DMA (District Metered Areas). Ta metodologia, stosowana przez najlepsze przedsiębiorstwa wodociągowe na świecie, pozwala na precyzyjne monitorowanie i szybką identyfikację problemów.
W 2016 roku MPWiK wdrożyło system SmartFlow, opracowany we współpracy z polską firmą Future Processing. Rozwiązanie umożliwia:
- Bieżące monitorowanie całej sieci wodociągowej
- Analizę danych w czasie rzeczywistym
- Wykrywanie ukrytych wycieków przed ich eskalacją
- Szybką reakcję na nieprawidłowości
Efekty są imponujące – w 2025 roku system pomógł zlokalizować 251 ukrytych awarii, co jest rekordem w historii spółki.
Wrocław na tle światowych standardów
Osiągnięty przez Wrocław poziom strat wody przewyższa średnie wyniki krajów uznawanych za liderów w gospodarce wodnej:
- Holandia: około 5% strat
- Niemcy: około 6,9% strat
- Kraje skandynawskie: 15-20% (ze względu na trudne warunki klimatyczne)
- Polska (średnia krajowa): około 25% strat
Wynik Wrocławia można porównać jedynie z najlepszymi światowymi wzorcami, takimi jak Singapur (poniżej 5%), który dysponuje w pełni zinteligentną siecią wodociągową.
Wyzwania polskiej gospodarki wodnej
Sukces Wrocławia kontrastuje z sytuacją w większości polskich miast, gdzie straty wody nadal przekraczają 20-25%. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, polskie wodociągi tracą rocznie około 600 milionów metrów sześciennych wody – to ilość wystarczająca do zaopatrzenia miasta wielkości Krakowa przez cały rok.
Główne przyczyny wysokich strat w Polsce to:
- Starzejąca się infrastruktura z czasów PRL
- Brak systemów monitoringu w czasie rzeczywistym
- Niewystarczające inwestycje w modernizację sieci
- Brak kompleksowych strategii zarządzania stratami
Korzyści środowiskowe i ekonomiczne
Redukcja strat wody we Wrocławiu przynosi wymierne korzyści dla środowiska i mieszkańców. MPWiK oszczędza rocznie miliony metrów sześciennych wody, co przekłada się na:
- Mniejsze zużycie energii do uzdatniania i pompowania wody
- Niższą emisję CO2 z procesów technologicznych
- Bardziej zrównoważone gospodarowanie zasobami wodnymi
- Większą stabilność dostaw dla odbiorców
- Mniej awarii i utrudnień w przestrzeni miejskiej
Model do naśladowania dla innych miast
Osiągnięcia MPWiK Wrocław zostały docenione na arenie międzynarodowej. Projekt ograniczania strat wody otrzymał wyróżnienie w konkursie „Liderzy Jutra” ICAN Management Review oraz nagrodę Digital Excellence Awards w kategorii Environmental & Social Impact.
„Za osiągniętymi wynikami stoją konkretni ludzie: diagności, brygadziści, monterzy, technicy, inżynierowie, dyspozytorzy, planiści i informatycy, których codzienna praca pozwala utrzymywać sieć w wysokiej sprawności” – dodaje Grzegorz Karlik, menedżer Zakładu Eksploatacji Sieci MPWiK.
Doświadczenia Wrocławia pokazują, że nawet w przypadku historycznej infrastruktury (niektóre elementy sieci mają około 100 lat) możliwe jest osiągnięcie światowych standardów przy odpowiednim podejściu systemowym i wykorzystaniu nowoczesnych technologii.
