Jedna z największych afer gospodarczych ostatnich lat w sektorze energetycznym właśnie trafiła do sądu. Prokuratura Regionalna w Łodzi skierowała do Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim akt oskarżenia przeciwko 12 osobom, w tym małżeństwu kierującemu zorganizowaną grupą przestępczą, które przez lata oszukiwało Elektrownię Bełchatów na kwotę przekraczającą 21 milionów złotych.
Kranówka jako „innowacyjny preparat”
Według ustaleń śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Regionalną w Łodzi i Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, proceder trwał kilka lat i polegał na sprzedaży elektrowni ponad miliona litrów zwykłej wody kranowej z dodatkiem minimalnej ilości chloru i kwasu fosforowego.
– Płyn dostarczany do elektrowni miał być innowacyjnym, biologicznym, rzekomo opatentowanym preparatem do minimalizowania wytrącania się osadów w absorberze instalacji odsiarczania spalin – wyjaśnił prokurator Krzysztof Kopania, rzecznik Prokuratury Regionalnej w Łodzi.
W rzeczywistości woda kranowa stanowiła około 99,9% sprzedawanego „specyfiku”, a umowa z dostawcą została sporządzona w sposób uniemożliwiający elektrowni przeprowadzenie własnych badań właściwości płynu.
Fałszywe dokumenty i „legenda” o wykształceniu
Oskarżeni wprowadzali władze elektrowni w błąd, wykorzystując poświadczające nieprawdę dokumenty. W spółce zarządzanej przez 46-letnią prezes dochodziło również do fałszowania badań prowadzonych przez firmy zewnętrzne, mających potwierdzać rzekomą skuteczność sprzedawanej substancji.
Szczególnie bulwersujący jest sposób budowania wiarygodności przez główną oskarżoną. Prezentowała się ona jako wysokiej klasy chemik z prestiżowym wykształceniem z moskiewskiego uniwersytetu, występując na konferencjach branżowych i prowadząc negocjacje handlowe.
– Faktycznie nie była ona absolwentem żadnej szkoły o profilu chemicznym, a ma wykształcenie podstawowe – podkreślił prokurator Kopania.
Zorganizowana grupa przestępcza i międzynarodowe poszukiwania
Aktem oskarżenia objętych zostało łącznie 12 osób, w tym:
- 46-letnia prezes zarządu spółki z województwa zachodniopomorskiego i jej 56-letni mąż – jako liderzy grupy przestępczej
- 3 „podstawionych” prezesów spółek kontrolowanych przez małżonków
- 4 byłych pracowników elektrowni pełniących funkcje kierownicze
- 3 byłe pracownice firmy oskarżonej, odpowiedzialne za fałszowanie badań
Główni oskarżeni ukrywali się przed wymiarem sprawiedliwości, co zmusiło prokuraturę do wydania Europejskiego Nakazu Aresztowania. Oboje zostali ostatecznie zatrzymani w Hiszpanii i przewiezieni do Polski, gdzie zostali osadzeni w areszcie tymczasowym.
Wielomilionowe straty i uszczuplenia podatkowe
Oprócz głównego oszustwa na szkodę Elektrowni Bełchatów, śledztwo ujawniło również przestępstwa podatkowe. Oskarżeni wystawiali i wprowadzali do obrotu faktury bez pokrycia w rzeczywistości, zawyżając koszty funkcjonowania spółki.
Skala procederu:
- Łączna kwota brutto wystawionych fałszywych faktur: ponad 20 mln zł
- Uszczuplenia podatkowe: około 2,2 mln zł
- Szkoda na rzecz Elektrowni Bełchatów: ponad 21 mln zł
W ramach śledztwa zabezpieczono majątek podejrzanych, w tym pieniądze, nieruchomości oraz zabytkowy pałacyk wart 4 miliony złotych, w którym mieściła się siedziba spółki należącej do głównej oskarżonej.
Kontekst dla polskiego sektora energetycznego
Ta afera rzuca światło na problem bezpieczeństwa transakcji w polskim sektorze energetycznym, szczególnie w kontekście dostaw chemikaliów i preparatów technicznych do dużych instalacji. Elektrownia Bełchatów, będąca jedną z największych elektrowni węglowych w Europie, wymaga stałych dostaw różnorodnych substancji chemicznych do prawidłowego funkcjonowania systemów oczyszczania spalin.
Sprawa pokazuje również, jak ważne jest wdrożenie odpowiednich procedur kontrolnych i weryfikacyjnych przy zakupach przemysłowych, szczególnie gdy dotyczą one produktów specjalistycznych, których właściwości mogą być trudne do oceny bez zaawansowanych badań.
Materiał dowodowy zgromadzony w śledztwie obejmuje 118 tomów akt, zawierających zeznania, dokumenty źródłowe oraz specjalistyczne opinie i ekspertyzy dotyczące właściwości biologicznych i fizykochemicznych sprzedawanej substancji.
