Geopolityczne napięcia na Bliskim Wschodzie po raz kolejny pokazują, jak kruche jest bezpieczeństwo energetyczne krajów zależnych od importu ropy naftowej. Choć ceny paliw w Polsce osiągnęły bolesne poziomy, sytuacja mogłaby być jeszcze gorsza. Według najnowszego raportu think tanku Ember, rosnąca liczba samochodów elektrycznych na świecie już dziś znacząco ogranicza globalne zapotrzebowanie na ropę.
Elektryczne pojazdy oszczędzają miliony baryłek ropy
Analiza Ember ujawnia imponujące dane – w ubiegłym roku pojazdy elektryczne na całym świecie pozwoliły uniknąć dziennego zużycia 1,7 miliona baryłek ropy naftowej. Choć może to wydawać się niewielką wartością w porównaniu z globalną konsumpcją, ma to ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego.
Dla porównania, dzienny eksport ropy przez Iran przed wprowadzeniem sankcji wynosił 2,4 miliona baryłek. Zastąpienie tej ilości importowanej ropy w transporcie oznaczałoby zmniejszenie globalnego importu paliw kopalnych o jedną trzecią, co przełożyłoby się na oszczędności rzędu 600 miliardów dolarów rocznie.
Trzy czwarte świata zależne od importu
Problem zależności energetycznej dotyka większość krajów na świecie. Około 79 procent światowej populacji mieszka w państwach, które są importerami netto paliw kopalnych. To oznacza, że stabilność ich gospodarek w znacznej mierze zależy od sytuacji na międzynarodowych rynkach surowców.
„Uzależnienie od paliw kopalnych jest ogromnym zagrożeniem dla wielu państw Unii Europejskiej. Widzimy dziś, że dostawy mogą zostać zakłócone w każdej chwili – czy to przez konflikty, czy przez nacisk polityczny” – wyjaśnia Paweł Czyżak, dyrektor Programu Europejskiego w Ember.
Globalne wydatki na import paliw kopalnych sięgają nawet 1,7-1,8 biliona dolarów rocznie. Te ogromne sumy w większości trafiają do państw autorytarnych, co dodatkowo zwiększa ryzyko polityczne.
Polska w tyle za Europą w elektromobilności
Niestety, Polska nie wykorzystuje w pełni potencjału elektromobilności. Zakończenie programu NaszEauto spowodowało dramatyczny spadek zainteresowania samochodami elektrycznymi. W lutym br. udział pojazdów elektrycznych w rejestracji nowych aut wyniósł zaledwie 4 procent, podczas gdy jeszcze kilka miesięcy wcześniej przekraczał 10 procent.
Tymczasem w krajach zachodnich udział ten przekracza 20 procent. Ta różnica pokazuje, jak bardzo Polska traci szansę na uniezależnienie się od importu paliw kopalnych.
Trzy filary energetycznej rewolucji
Eksperci wskazują na trzy kluczowe technologie, które mogą uwolnić kraje od zależności paliwowej:
- Energia słoneczna i wiatrowa – zastępują produkcję energii opartą na importowanych paliwach kopalnych
- Pojazdy elektryczne – eliminują potrzebę importu ropy w transporcie drogowym
- Pompy ciepła – zastępują importowany gaz i ropę w sektorze ogrzewania
Gdyby wszystkie trzy rozwiązania zostały wdrożone na szeroką skalę, kraje importujące mogłyby obniżyć rachunki za import o około 70 procent.
Koniec ery ropy coraz bliżej
Międzynarodowa Agencja Energetyczna prognozuje, że szczyt popytu na ropę przypadnie na 2029 rok, choć nie wyklucza, że może to nastąpić już w 2026 roku. Geopolityczne kryzysy tylko przyspieszają ten proces.
„W przeciwieństwie do kryzysów naftowych z lat 70. XX wieku, obecnie istnieje alternatywa. Pojazdy elektryczne stają się coraz bardziej konkurencyjne cenowo” – zauważa Daan Walter, główny analityk Ember.
Dla polskich kierowców oznacza to jasną wiadomość: inwestycja w samochód elektryczny to nie tylko troska o środowisko, ale także ochrona przed przyszłymi szokami cenowymi na rynku paliw.
