Poznaliśmy kluczowe założenia programu „Przydomowe Magazyny Energii 2.0” (PME 2.0), który ma wspierać prosumentów w inwestycjach w domowe systemy magazynowania energii. Program oferuje atrakcyjne dofinansowanie, ale jego realizację mogą utrudnić sprzeczne regulacje przygotowywane przez różne ministerstwa.
Kto może skorzystać z programu PME 2.0?
Program skierowany jest do prosumentów – osób fizycznych posiadających mikroinstalację OZE przyłączoną do sieci elektroenergetycznej. Głównym celem jest zwiększenie autokonsumpcji energii poprzez inwestycję w magazyny energii lub ciepła.
Wsparcie obejmuje zakup i montaż magazynów energii elektrycznej o pojemności minimum 10 kWh. Maksymalne dofinansowanie można uzyskać przy magazynie 20 kWh, choć nic nie stoi na przeszkodzie instalacji większych akumulatorów. Program ustala także stosunek: na każdy 1 kW mocy paneli fotowoltaicznych musi przypadać co najmniej 2 kWh pojemności baterii.
Sprzeczne działania ministerstw – dotacje vs. zakazy
Paradoksalnie, podczas gdy jedno ministerstwo przygotowuje program dotacji, Ministerstwo Rozwoju i Technologii pracuje nad przepisami faktycznie zakazującymi montażu magazynów energii w domach. Planowane wymagania bezpieczeństwa znacznie wykraczają poza standardy stosowane dla kotłów gazowych czy butli propan-butan.
Szczególnie restrykcyjne mają być przepisy dla baterii powyżej 10 kWh – czyli właściwie wszystkich objętych programem dotacyjnym. Dla porównania, Niemcy przekroczyli już 2 miliony zainstalowanych domowych magazynów energii, argumentując te inwestycje względami bezpieczeństwa energetycznego.
Problem absurdalnego sumowania mocy
Poważną barierą są przepisy nakazujące sumowanie mocy paneli fotowoltaicznych z mocą magazynu energii, nawet gdy fizycznie niemożliwe jest jednoczesne wyprowadzenie maksymalnej mocy z obu urządzeń ze względu na ograniczenia falownika hybrydowego.
Przykład problemu: dom z mocą przyłączeniową 5 kW, panelami 4 kW i inwerterem hybrydowym 4 kW. Dodanie magazynu 10 kWh (moc katalogowa 5 kW) oznacza sumowanie do 9 kW, mimo że instalacja fizycznie nigdy nie przekroczy 4 kW mocy wyjściowej. Prosument musi wtedy płacić za niepotrzebne zwiększenie mocy przyłączeniowej.
Wysokość dotacji i warunki finansowe
Program oferuje wsparcie według następujących zasad:
- Maksymalnie 30% całkowitych kosztów zakupu i montażu magazynu
- Do 800 zł za każdą 1 kWh pojemności
- Maksymalnie 8 tys. zł dla prosumentów na „starych zasadach” lub 16 tys. zł dla korzystających z net-billingu
- Dofinansowanie tylko przy cenie magazynu z montażem nie wyższej niż 3000 zł/kWh
Założenia programu wyraźnie nakierowane są na obcięcie często wygórowanych marż instalatorów i wymuszenie obniżek cen u producentów. Maksymalna cena 3000 zł/kWh ma stanowić barierę dla nieuzasadnionych narzutów.
Dodatkowe wymagania i bonusy
Warunkiem otrzymania dotacji jest zapewnienie możliwości pracy wyspowej – awaryjnego zasilania gospodarstwa domowego podczas przerw w dostawie energii. To rozwiązanie zwiększa odporność cywilną na wypadek wojen, klęsk żywiołowych czy blackoutu.
Program przewiduje także bonus 2000 zł za zakup falownika hybrydowego lub magazynu energii wyprodukowanych w Unii Europejskiej – sposób wsparcia lokalnej produkcji.
Wsparcie dla magazynów ciepła
Dofinansowanie obejmuje również magazyny ciepła o pojemności minimum 100 litrów. Wsparcie wynosi do 30% kosztów przy maksymalnej kwocie 1000 zł na urządzenie. Warunkiem jest produkcja w UE. Zbiornik może być zasilany grzałką elektryczną lub pompą ciepła.
Łącznie beneficjent może otrzymać maksymalnie 19 tys. zł: 16 tys. zł na magazyn energii, 2 tys. zł premii za urządzenie z UE i 1000 zł na bojler.
Perspektywy rozwoju w Polsce
Program obejmuje urządzenia zainstalowane między 1 listopada 2025 r. a 31 grudnia 2029 r. Finansowanie pochodzi z Funduszu Modernizacyjnego – ze sprzedaży praw do emisji CO2. Polska jest największym europejskim beneficjentem tego funduszu.
Na PME 2.0 może trafić około 1 mld zł, co oznacza inwestycje w około 600 MW mocy domowych magazynów o łącznej pojemności 1,2 GWh. Podwoi to obecne zdolności magazynowania energii u prosumentów. W ostatnich latach instalowano średnio 25 MW domowych magazynów miesięcznie.
Mimo barier prawnych, domowe magazyny energii rozwijają się w Polsce wielokrotnie szybciej niż na analogicznym etapie rozwijała się fotowoltaika. Start programu PME 2.0 planowany jest po zakończeniu pierwszej części 24 kwietnia, co sugeruje rychłe ogłoszenie terminu przez NFOŚiGW.
