Województwo małopolskie przeznaczyło blisko 2 miliony złotych na wsparcie tradycyjnych metod wypasu owiec, które stanowią ekologiczny sposób ochrony bioróżnorodności i krajobrazu regionalnego. Konkurs „Małopolski wypas kulturowy” zakończył się sukcesem dziesięciu projektów realizowanych przez Związek Podhalan w Polsce im. Świętego Jana Pawła II.
Tradycja spotyka się z nowoczesnością
Marszałek województwa małopolskiego Łukasz Smółka podkreślił znaczenie inicjatywy, wskazując na harmonijne połączenie tradycji pasterskiej z nowoczesnymi metodami gospodarowania. Wypas kulturowy to nie tylko sposób na utrzymanie lokalnych tradycji, ale także skuteczna metoda ochrony środowiska naturalnego.
Ekstensywny wypas owiec odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu krajobrazu górskiego i podgórskiego. Zwierzęta, przemieszczając się po naturalnych pastwiskach, zapobiegają zarośnięciu hal i polan, co sprzyja zachowaniu różnorodności biologicznej oraz utrzymaniu charakterystycznego dla regionu krajobrazu kulturowego.
Rozkład dofinansowania w poszczególnych regionach
Największe wsparcie – ponad 453 tysięcy złotych – otrzyma wypas owiec na terenie regionu podtatrzańskiego. Na drugim miejscu znalazł się region nowosądecki z dofinansowaniem wynoszącym prawie 380 tysięcy złotych. Trzecią pozycję zajął region Pienin i Małych Pienin z kwotą przekraczającą 309 tysięcy złotych.
- Region podtatrzański: ponad 453 tys. zł
- Region nowosądecki: prawie 380 tys. zł
- Region Pienin i Małych Pienin: ponad 309 tys. zł
- Region Gorców: ponad 240 tys. zł
- Region Podhala: ponad 238 tys. zł
- Region Spiszu: ponad 147 tys. zł
- Region Orawy: ponad 82 tys. zł
- Region limanowski: ponad 70 tys. zł
- Region Babiej Góry: ponad 49 tys. zł
- Region gorlicki: ponad 30 tys. zł
Znaczenie dla ochrony bioróżnorodności
Wypas kulturowy stanowi przykład zrównoważonego gospodarowania, które przynosi korzyści zarówno środowisku, jak i lokalnym społecznościom. Tradycyjne metody pasterskie przyczyniają się do utrzymania mozaiki siedlisk, co jest niezbędne dla przetrwania wielu gatunków roślin i zwierząt charakterystycznych dla ekosystemów górskich.
Regulowany wypas owiec zapobiega sukcesji wtórnej, czyli naturalnemu procesowi zarośnięcia otwartych przestrzeni przez krzewy i drzewa. Dzięki temu zachowane zostają cenne przyrodniczo murawy górskie, będące siedliskiem dla rzadkich gatunków roślin, motyli i ptaków.
Perspektywy rozwoju pasterstwa w Polsce
Inicjatywa małopolskiego samorządu wpisuje się w ogólnoeuropejski trend wspierania ekstensywnych form gospodarowania. W Polsce, podobnie jak w innych krajach UE, obserwuje się rosnące zainteresowanie tradycyjnymi metodami rolnictwa jako alternatywą dla intensywnej produkcji.
Wsparcie dla wypasu kulturowego może stać się modelem dla innych regionów kraju, szczególnie obszarów górskich i podgórskich. Połączenie ochrony dziedzictwa kulturowego z praktycznymi działaniami na rzecz środowiska naturalnego pokazuje, że tradycja może być skutecznym narzędziem w walce z utratą bioróżnorodności.
„Konkurs Małopolski Wypas pokazuje, że tradycja i nowoczesne podejście do gospodarowania mogą iść w parze” – podkreślił marszałek Łukasz Smółka.
Dofinansowanie projektów wypasu kulturowego w Małopolsce stanowi ważny krok w kierunku zachowania unikalnego krajobrazu regionu oraz wspierania lokalnych społeczności pasterskich. Inwestycja w wysokości prawie 2 milionów złotych może przyczynić się do długoterminowej ochrony bioróżnorodności i tradycji kulturowych tego wyjątkowego obszaru Polski.
