We wtorek wieczorem w miejscowości Mordarka w Małopolsce nastąpił przełomowy moment dla polskiej infrastruktury kolejowej. Tarcza TBM „Jadwiga” przebiła się na drugą stronę góry, kończąc drążenie najdłuższego tunelu kolejowego w ramach projektu Podłęże-Piekiełko na odcinku Limanowa – bocznica Klęczany.
Imponujące parametry techniczne tunelu
Tunel pod Pisarzową osiągnął długość około 3750 metrów, a jego najgłębszy punkt znajduje się około 120 metrów pod powierzchnią terenu. Przy realizacji zadania pracowały dwie maszyny TBM – „Kinga”, która wcześniej wydrążyła tunel ewakuacyjny, oraz „Jadwiga”, odpowiedzialna za główny tunel.
Tarcza „Jadwiga” to prawdziwe technologiczne cacko – imponująca konstrukcja o masie ponad 2,5 tys. ton, długości blisko 90 metrów i średnicy niemal 11 metrów. Jej praca w trudnym, górskim terenie Małopolski stanowiła wyzwanie inżynierskie na najwyższym poziomie.
Skala inwestycji przekracza oczekiwania
Zakończenie drążenia głównego tunelu to dopiero jeden z etapów gigantycznej inwestycji realizowanej przez konsorcjum firm Budimex S.A., Gulermak Agir Sanayi Insaat ve Taahhüt A.S. oraz Gulermak Sp. z o.o., przy współfinansowaniu z funduszy Unii Europejskiej w ramach Krajowego Planu Odbudowy.
W ramach całego przedsięwzięcia powstanie aż 13 tuneli kolejowych i ewakuacyjnych o różnej długości. Najdłuższy z nich – dwunawowy – osiągnie 3820 metrów, kolejny będzie miał 1970 metrów, a trzy następne przekroczą długość jednego kilometra.
Równolegle budowanych jest 11 mostów i wiaduktów, w tym najdłuższy obiekt o długości ponad 2 kilometrów oraz dwa kolejne przekraczające 1,3 kilometra.
Korzyści środowiskowe nowej infrastruktury
Projekt Podłęże–Piekiełko, o łącznej wartości około 14 mld zł, obejmuje modernizację i elektryfikację 75 km istniejącej linii kolejowej nr 104 na odcinku Chabówka – Nowy Sącz oraz budowę 58 km nowej trasy. Po zakończeniu inwestycji czas przejazdu z Krakowa do Nowego Sącza skróci się do około 60 minut, a do Zakopanego do około 90 minut.
Z perspektywy ochrony środowiska inwestycja ma kluczowe znaczenie. Rozwój nowoczesnej kolei może przyczynić się do:
- Znacznego ograniczenia ruchu samochodowego na trasach turystycznych
- Redukcji emisji gazów cieplarnianych i zanieczyszczeń powietrza
- Zmniejszenia presji na środowisko naturalne Małopolski
- Promocji zrównoważonych form transportu
Wyzwania dla polskiej transformacji mobilności
W kontekście aktualnych wyzwań klimatycznych oraz rosnącej presji na zrównoważony transport, projekty takie jak Podłęże–Piekiełko wpisują się w długofalową strategię transformacji mobilności w Polsce. Nowoczesna infrastruktura kolejowa umożliwiająca prędkości do 160 km/h to realna alternatywa dla transportu samochodowego.
Dla porównania, podobne inwestycje w infrastrukturę kolejową w krajach zachodnich przyczyniły się do znaczącego wzrostu popularności kolei jako środka transportu. W Polsce, gdzie transport samochodowy wciąż dominuje, szczególnie na trasach turystycznych do Zakopanego czy Nowego Sącza, nowa linia może stać się przełomem w podejściu do mobilności.
Kolejne etapy realizacji
Zakończenie drążenia głównego tunelu nie oznacza końca prac. W kolejnych fazach inwestycji przewidziano:
- Wykonanie przejść między tunelami
- Realizację robót wykończeniowych
- Montaż systemów technicznych i bezpieczeństwa
- Testy i odbiory techniczne
Dopiero po zakończeniu wszystkich etapów możliwe będzie uruchomienie ruchu kolejowego na nowej trasie. Inwestycja stanowi przykład того, jak nowoczesna infrastruktura może służyć zarówno rozwojowi gospodarczemu regionu, jak i ochronie środowiska naturalnego.
