Unia Europejska oficjalnie ustaliła cenę certyfikatów w ramach mechanizmu dostosowania granicznego emisji dwutlenku węgla (CBAM) na pierwszy kwartał 2026 roku. Koszt jednego certyfikatu wyniesie 75,36 euro za tonę CO2, co stanowi ważny krok w realizacji europejskiej polityki klimatycznej.
Czym jest mechanizm CBAM
Carbon Border Adjustment Mechanism to innowacyjny instrument polityki klimatycznej Unii Europejskiej, który ma na celu ochronę europejskiego przemysłu przed nieuczciwą konkurencją ze strony krajów o mniej rygorystycznych przepisach dotyczących emisji CO2. Mechanizm nakłada opłaty na import towarów z krajów, które nie stosują równoważnych środków ograniczania emisji gazów cieplarnianych.
CBAM obejmuje początkowo sektory najbardziej narażone na relokację emisji, takie jak stal, cement, aluminium, nawozy oraz energia elektryczna. Importerzy będą musieli nabywać certyfikaty CBAM odpowiadające ilości emisji CO2 zawartej w sprowadzanych towarach.
Wpływ na handel międzynarodowy
Ustalenie ceny na poziomie 75,36 euro za tonę CO2 może znacząco wpłynąć na koszty importu do Unii Europejskiej. Przedsiębiorstwa sprowadzające towary z krajów o wysokiej emisyjności będą musiały uwzględnić te dodatkowe koszty w swoich kalkulacjach biznesowych.
Mechanizm ma również zachęcać kraje trzecie do wprowadzania własnych systemów ograniczania emisji, co może przyczynić się do globalnych wysiłków w walce ze zmianami klimatycznymi. W przypadku gdy kraj eksporter posiada własny system handlu uprawnieniami do emisji lub podatek węglowy, importerzy mogą ubiegać się o odpowiednie zniżki.
Wyzwania dla Wielkiej Brytanii
Decyzja UE wywiera presję na Wielką Brytanię, by ta jak najszybciej określiła domyślne wartości dla swojego planowanego systemu CBAM. Brak jasnych ram cenowych może utrudnić brytyjskim przedsiębiorcom planowanie inwestycji i strategii handlowych.
Eksperci apelują o szybkie działanie brytyjskiego rządu w celu uniknięcia niepewności na rynku i zapewnienia konkurencyjności brytyjskiej gospodarki w kontekście globalnych regulacji klimatycznych.
Perspektywy dla Polski
Dla Polski, jako członka UE, wprowadzenie CBAM oznacza zarówno wyzwania, jak i możliwości. Z jednej strony, polski przemysł będzie chroniony przed nieuczciwą konkurencją z krajów o niższych standardach ekologicznych. Z drugiej strony, przedsiębiorstwa importujące surowce i półprodukty będą musiały uwzględnić dodatkowe koszty certyfikatów.
Szczególnie ważne będzie to dla sektorów energochłonnych, takich jak hutnictwo czy przemysł chemiczny, które są kluczowe dla polskiej gospodarki. Firmy te będą musiały dostosować swoje łańcuchy dostaw i rozważyć współpracę z dostawcami z krajów o niższej emisyjności.
Przygotowania do wdrożenia
Mimo że pełne wdrożenie CBAM planowane jest na 2026 rok, już teraz trwa okres przejściowy, podczas którego importerzy muszą raportować emisje zawarte w sprowadzanych towarach. To czas na przygotowanie się do nowych obowiązków i dostosowanie procesów biznesowych.
Przedsiębiorstwa powinny już teraz analizować swoje łańcuchy dostaw, identyfikować dostawców o wysokiej emisyjności i rozważać alternatywne źródła zaopatrzenia. Inwestycje w technologie niskoemisyjne i współpraca z partnerami biznesowymi o podobnych standardach ekologicznych będą kluczowe dla utrzymania konkurencyjności.
