Najnowszy raport pięciu wyspecjalizowanych agencji ONZ „Stan Bezpieczeństwa Żywnościowego i Żywienia na Świecie” (SOFI) przynosi mieszane wiadomości na temat globalnego głodu. Choć ogólnie sytuacja na świecie poprawia się, w niektórych regionach problem narasta z dramatyczną siłą.
Globalne trendy: postęp z nierównomiernym rozkładem
W 2024 roku około 8,2 procent światowej populacji – czyli około 673 miliony ludzi – cierpiało z powodu głodu. To spadek z 8,7 procent w 2022 roku i 8,5 procent w 2023 roku. Liczba osób dotkniętych głodem zmniejszyła się o około 15 milionów w porównaniu z 2023 rokiem.
„Chociaż spadek globalnego wskaźnika głodu jest zachęcający, musimy uznać, że postęp jest nierównomierny” – powiedział dyrektor generalny FAO QU Dongyu.
Afryka i zachodnia Azja: rosnące wyzwania
Najbardziej niepokojące dane dotyczą Afryki, gdzie odsetek populacji cierpiącej z powodu głodu przekroczył 20 procent w 2024 roku, dotykając 307 milionów ludzi. W zachodniej Azji szacuje się, że 12,7 procent populacji – ponad 39 milionów osób – mogło doświadczyć głodu w ubiegłym roku.
Taki rozwój wydarzeń kontrastuje z pozytywnymi trendami w innych regionach. W Azji odsetek niedożywionych spadł do 6,7 procent z 7,9 procent sprzed dwóch lat. Karaiby i Ameryka Łacińska również odnotowały poprawę – niedożywienie zmniejszyło się do 5,1 procent populacji.
Inflacja żywności jako główny czynnik
Raport szczegółowo analizuje konsekwencje wzrostu cen żywności w latach 2021-2023, który był rezultatem kombinacji czynników: polityki rządów w odpowiedzi na pandemię COVID-19, wpływu wojny Rosji z Ukrainą oraz ekstremalnych zjawisk pogodowych na całym świecie.
Inflacja cen żywności szczególnie mocno uderzyła w kraje o niskich dochodach. Podczas gdy globalna mediana inflacji cen żywności wzrosła z 2,3 procent w grudniu 2020 roku do 13,6 procent na początku 2023 roku, w krajach o niskich dochodach osiągnęła szczyt 30 procent w maju 2023 roku.
Polski kontekst problemu
Choć Polska nie należy do krajów najbardziej dotkniętych głodem, problem dostępności zdrowej żywności dotyka również naszego regionu. Wzrost cen żywności w Polsce w ostatnich latach, szczególnie po wybuchu wojny w Ukrainie, wpłynął na budżety gospodarstw domowych. Według danych GUS, ceny żywności i napojów bezalkoholowych w Polsce wzrosły znacząco, co może utrudniać dostęp do pełnowartościowej diety najuboższym rodzinom.
Wyzwania na przyszłość
Prognozy na 2030 rok nie są optymistyczne. Szacuje się, że 512 milionów ludzi może doświadczyć chronicznego niedożywienia do 2030 roku, z czego prawie 60 procent będzie mieszkać w Afryce. To ogromne wyzwanie dla realizacji Celu Zrównoważonego Rozwoju „Zero Hunger”.
W krajach o niskich dochodach liczba osób, które nie mogły pozwolić sobie na zdrową dietę, wzrosła do 545 milionów w ubiegłym roku z 464 milionów pięć lat wcześniej.
Rekomendacje i rozwiązania
Raport zawiera szereg rekomendacji dotyczących przeciwdziałania inflacji cen żywności:
- Przejrzyste i wiarygodne polityki monetarne mające na celu ograniczenie presji inflacyjnej
- Czasowe i ukierunkowane środki fiskalne, takie jak programy ochrony socjalnej
- Strategiczne inwestycje w badania i rozwój rolno-spożywczy
- Rozwój systemów informacji rynkowej oraz infrastruktury transportowej i produkcyjnej
„W czasach rosnących cen żywności i zakłóconych globalnych łańcuchów wartości musimy zwiększyć nasze inwestycje w transformację obszarów wiejskich i rolnictwa” – podkreślił prezydent IFAD Alvaro Lario.
Problem głodu globalnego pokazuje, jak ważne są międzynarodowa współpraca i systemowe podejście do kwestii bezpieczeństwa żywnościowego. Dla Polski oznacza to nie tylko wspieranie międzynarodowych inicjatyw pomocowych, ale także dbanie o zrównoważone systemy produkcji żywności i dostępność zdrowej diety dla wszystkich obywateli.
