Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłosił start nowego programu wsparcia dla polskich samorządów, które zmierzają się z rosnącym problemem odpadów z plastikowych produktów jednorazowego użytku. Budżet programu wynosi aż 60 milionów złotych, a jego celem jest zwiększenie skuteczności systemów zbierania i zagospodarowania tego typu odpadów.
Program o wartości 60 milionów złotych
Nabór wniosków będzie otwarty do 30 kwietnia 2026 roku, a realizacja całego programu zaplanowana jest na lata 2026-2030. Z dofinansowania mogą skorzystać gminy, związki międzygminne oraz związki metropolitalne na terenie całej Polski. Środki pochodzą bezpośrednio z opłaty produktowej SUP (Single Use Plastic), co oznacza, że producenci plastikowych produktów jednorazowych współfinansują walkę z problemem, który sami generują.
„Wspieramy samorządy w realnym ograniczaniu negatywnego wpływu odpadów z tworzyw sztucznych na środowisko. Środki przekazywane gminom pozwolą usprawnić systemy zbierania i zagospodarowania odpadów, a tym samym zmniejszyć obciążenie lokalnych budżetów” – podkreślił Paweł Augustyn, zastępca prezesa zarządu NFOŚiGW.
Na co można przeznaczyć dotację
Program oferuje szerokie możliwości wykorzystania środków finansowych. Samorządy mogą przeznaczyć dotacje na wszystkie etapy gospodarowania odpadami z plastikowych produktów jednorazowego użytku – od zbierania, przez transport, aż po przetwarzanie. Dofinansowanie obejmuje również działania związane z tworzeniem i utrzymaniem publicznych systemów zbierania odpadów.
Wsparcie koncentruje się na sprzątaniu przestrzeni publicznej z konkretnych kategorii produktów jednorazowych:
- pojemniki i opakowania na żywność
- paczki i folie opakowaniowe na artykuły spożywcze
- butelki i pojemniki na napoje o pojemności do trzech litrów
- kubki na napoje wraz z pokrywkami i wieczkami
- lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego
- filtry papierosowe zawierające komponenty plastikowe
Kontekst europejski i krajowy
Program wpisuje się w szerszą strategię Unii Europejskiej dotyczącą ograniczania plastików jednorazowych, znaną jako dyrektywa SUP. Polska, podobnie jak inne kraje członkowskie, musi sprostać wymaganiom dotyczącym redukcji tego typu odpadów i zwiększenia odpowiedzialności producentów za cały cykl życia swoich produktów.
W Polsce problem odpadów z plastików jednorazowych jest szczególnie widoczny w okresach letnim w miejscowościach turystycznych oraz w dużych aglomeracjach miejskich. Samorządy często borykają się z wysokimi kosztami sprzątania przestrzeni publicznej, a nowe dofinansowanie ma znacząco odciążyć lokalne budżety.
Krok ku gospodarce o obiegu zamkniętym
Jak podkreślają przedstawiciele NFOŚiGW, program stanowi kolejny element budowania gospodarki o obiegu zamkniętym w Polsce. Dzięki systematycznemu zbieraniu i właściwemu zagospodarowaniu odpadów plastikowych można znacznie zmniejszyć ryzyko zanieczyszczenia środowiska naturalnego, szczególnie wód powierzchniowych i gleby.
Finansowanie pochodzi z opłat nakładanych na przedsiębiorców zgodnie z ustawą o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej. Ten mechanizm realizuje zasadę „zanieczyszczający płaci”, przenosząc część odpowiedzialności za koszty środowiskowe na producentów plastikowych opakowań.
Szczegółowe informacje o programie i procedurach aplikacyjnych są dostępne na oficjalnej stronie rządowej www.gov.pl oraz w siedzibie NFOŚiGW.
