Mieszkańcy Katowic po raz kolejny wykazali się dużym zaangażowaniem w kształtowanie swojego miasta. W tegorocznej edycji Budżetu Obywatelskiego i Zielonego Budżetu zgłoszono łącznie 521 projektów, co pokazuje rosnące zainteresowanie obywateli partycypacyjnymi formami zarządzania miastem.
Imponujące wyniki dotychczasowych edycji
Jak podkreśla prezydent Katowic Marcin Krupa, dotychczasowe rezultaty programu są впечатляющими. W ramach samego Budżetu Obywatelskiego mieszkańcy zdecydowali już o wydatkowaniu 208 mln zł na ponad 1,5 tys. projektów. Do tego należy doliczyć ponad 570 zadań o wartości przeszło 16,2 mln zł, które zrealizowano w ramach Zielonego Budżetu.
„Bardzo dziękuję wnioskodawczyniom i wnioskodawcom wszystkich 521 zgłoszonych w tym roku pomysłów. Ich zaangażowanie pokazuje, że Katowiczanki i Katowiczanie doskonale wiedzą, jak korzystać z tych obywatelskich narzędzi kształtowania naszego miasta” – mówi prezydent Krupa.
Struktura zgłoszeń w 2026 roku
W tegorocznej edycji Budżetu Obywatelskiego wpłynęło 267 wniosków, w tym:
- 37 zadań o charakterze ogólnomiejskim
- 230 projektów lokalnych
Najwięcej pomysłów zgłoszono dla dzielnicy Kostuchna – aż 17 projektów. Po 15 propozycji wpłynęło dla Śródmieścia oraz Ligoty-Panewnik. Pierwsze wnioski lokalne dotyczyły właśnie Kostuchny.
W przypadku Zielonego Budżetu mieszkańcy złożyli 254 projekty o łącznej wartości 8,4 mln zł. Tu również prym wiedzie centrum miasta – mieszkańcy Śródmieścia zgłosili 25 projektów, w tym takie jak „Zazielenienie Skweru Józefa Świdra” czy „Stworzenie miejsc do gniazdowania małych ptaków śpiewających”.
Najciekawsze propozycje mieszkańców
Wśród zgłoszonych projektów ogólnomiejskich wyróżniają się:
- „Muzyczny plac zabaw przy NOSPR” – przestrzeń wyposażona w plenerowe instrumenty muzyczne
- „Arena Katowice – strefa codziennego relaksu” – zagospodarowanie terenu przy Arenie Katowice ze strefą gastronomiczną i piłkarskim placem zabaw
- „Rolkowisko” – boisko wielofunkcyjne z nawierzchnią ze sztucznej trawy do hokeja na rolkach
Interesujące jest również to, w jaki sposób mieszkańcy składają swoje wnioski. Większość, bo 157 propozycji, została zgłoszona przez generator wniosków online, 17 przesłano e-mailem, a 93 złożono tradycyjnie w Punkcie Konsultacyjnym.
Polski fenomen: wszystko na ostatnią chwilę
Pomimo że nabór wniosków trwał od 11 marca do 9 kwietnia, aż 123 wnioski zostały zgłoszone w ostatnim dniu – to prawie połowa (46%) wszystkich propozycji do Budżetu Obywatelskiego. Ten fenomen doskonale ilustruje polską skłonność do załatwiania spraw na ostatnią chwilę.
Dalsze procedury i terminy
Zgłoszone projekty przechodzą teraz przez weryfikację formalną, która w przypadku Budżetu Obywatelskiego potrwa do 6 maja, a dla Zielonego Budżetu – do 1 czerwca. Po tym etapie mieszkańcy będą mieli możliwość zapoznania się ze wszystkimi projektami i zgłaszania uwag do 1 lipca.
Weryfikacja merytoryczna zakończy się do 19 sierpnia, a głosowanie elektroniczne odbędzie się w dniach 10-23 września 2026 roku.
Kontekst ogólnopolski
Katowice są jednym z pionierów budżetu obywatelskiego w Polsce. Model katowicki, łączący tradycyjny budżet obywatelski z ekologicznym Zielonym Budżetem, może służyć jako wzór dla innych polskich miast. W ostatnich latach budżety obywatelskie zyskują na popularności w całym kraju – według danych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, tego typu inicjatywy funkcjonują już w ponad 200 polskich samorządach.
Realizacja projektów z poprzednich lat
Równolegle z naborem nowych projektów trwa realizacja zadań z poprzednich edycji. Przykładem może być rewitalizacja kortów tenisowych na Dolinie Trzech Stawów za 210 tys. zł czy budowa toalety w Parku Kościuszki o wartości ponad 370 tys. zł, która wkrótce zostanie oddana do użytku.
Wysoka aktywność mieszkańców Katowic w zgłaszaniu projektów pokazuje, że budżet obywatelski stał się trwałym elementem miejskiej demokracji. Tegoroczne 521 projektów to dowód na to, że katowiczanie chcą współdecydować o rozwoju swojego miasta.
