Polskie samorządy i dostawcy wody stoją przed nowymi wyzwaniami. Sejm uchwalił w marcu br. nowelizację ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, która ma na celu implementację przepisów unijnej dyrektywy. Polska była zobowiązana wdrożyć te regulacje już do 12 stycznia 2023 roku.
Długa droga do implementacji dyrektywy UE
Proces wdrażania europejskich przepisów nie przebiegał bez przeszkód. Poprzednia, rządowa wersja ustawy została w listopadzie ubiegłego roku zawetowana przez prezydenta Karola Nawrockiego. Głowa państwa zarzuciła projektowi wprowadzanie nadregulacji, które wykraczały poza wymagania dyrektywy unijnej i nakładały zbędne obowiązki na wspólnoty mieszkaniowe, spółdzielnie oraz samorządy.
Obecną nowelizację przygotowali posłowie Koalicji Obywatelskiej, starając się uniknąć błędów poprzedników i ograniczyć się do niezbędnego minimum wymaganego przez przepisy europejskie.
Nowe kompetencje i obowiązki dostawców wody
Znowelizowana ustawa wprowadza szereg nowych obowiązków dla dostawców wody. Kluczowym elementem jest wprowadzenie systematycznych badań jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Przepisy doprecyzowują również kompetencje Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz procedury nadzoru nad jakością wody pitnej.
Dostawcy wody będą musieli przeprowadzać ocenę ryzyka w dwóch kluczowych obszarach:
- W obszarze zasilania ujęcia wody wykorzystywanego do poboru wody pitnej
- W całym systemie zaopatrzenia w wodę
Na podstawie tych ocen będą zobowiązani podejmować działania mające na celu zarządzanie ryzykiem w systemach zaopatrzenia.
Odpowiedzialność za zarządzanie stratami wody
Nowelizacja precyzyjnie określa role kluczowych instytucji w zarządzaniu zasobami wodnymi. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz minister właściwy do spraw gospodarki wodnej otrzymali nowe kompetencje w zakresie:
- Wykonywania oceny strat wody przeznaczonej do spożycia
- Opracowywania planów działania mających na celu ograniczenie tych strat
To istotny krok w kierunku bardziej efektywnego gospodarowania wodą, co ma szczególne znaczenie w kontekście rosnących wyzwań klimatycznych i okresowych niedoborów wody w Polsce.
Nowe obowiązki dla gmin i zarządców budynków
Gminy otrzymały nowe, istotne zadania związane z zapewnieniem dostępu do wody pitnej. Samorządy będą zobowiązane do:
- Identyfikacji osób pozbawionych dostępu lub mających ograniczony dostęp do wody pitnej
- Podejmowania działań w celu zapewnienia takiego dostępu wszystkim mieszkańcom
Właściciele i zarządcy budynków także nie unikną nowych obowiązków. Będą musieli przeprowadzać ocenę ryzyka dotyczącego działania wewnętrznych systemów wodociągowych, co ma zapewnić bezpieczeństwo wody na ostatnim etapie jej dystrybucji.
Rozszerzone obowiązki informacyjne
Nowelizacja znacząco wzmacnia prawa konsumentów do informacji. Dostawcy wody będą zobowiązani do przekazywania odbiorcom szczegółowych informacji dotyczących:
- Jakości dostarczanej wody
- Aktualnych cen usług wodociągowych
- Poziomu zużycia wody przez gospodarstwa domowe
Ustawa rozszerza także krąg podmiotów objętych regulacjami o właścicieli węzłów ciepłej wody użytkowej, wypełniając lukę prawną w sytuacjach, gdy węzeł należy do innego podmiotu niż właściciel budynku.
Wdrożenie i perspektywy
Nowe przepisy mają wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia. Dla polskich samorządów oznacza to konieczność szybkiego przygotowania się do realizacji nowych obowiązków, szczególnie w zakresie identyfikacji osób z ograniczonym dostępem do wody.
Implementacja dyrektywy UE, choć opóźniona, stanowi ważny krok w kierunku poprawy jakości i dostępności wody pitnej w Polsce. W kontekście rosnących wyzwań związanych z suszą i zanieczyszczeniem źródeł wody, nowe regulacje mogą przyczynić się do lepszego zarządzania tym cennym zasobem.
