Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) opublikowała alarmujące dane dotyczące oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA) za 2025 rok. Polska i kraje Unii Europejskiej po raz trzeci kolejno znacząco ograniczyły finansowanie programów pomocowych, co stanowi największy spadek w historii pomiarów.
Rekordowe cięcia w pomocy rozwojowej
Dane OECD pokazują, że globalne wydatki na oficjalną pomoc rozwojową osiągnęły w 2025 roku najniższy poziom od dekady. Polska, podobnie jak większość krajów europejskich, kontynuuje trend ograniczania środków przeznaczanych na wsparcie państw rozwijających się, co budzi poważne obawy ekspertów ds. rozwoju międzynarodowego.
Szczególnie niepokojący jest fakt, że redukcje dotykają nie tylko ogólnych programów pomocowych, ale również specjalistycznego wsparcia dla krajów najmniej rozwiniętych (LDC – Least Developed Countries), które najbardziej potrzebują międzynarodowej solidarności w obliczu narastających kryzysów klimatycznych i gospodarczych.
Konsekwencje dla globalnej stabilności
Eksperci ostrzegają, że drastyczne ograniczenia w pomocy rozwojowej mogą mieć daleko idące konsekwencje dla stabilności globalnej. Kraje najuboższe, które w największym stopniu odczuwają skutki zmian klimatycznych, tracą dostęp do kluczowego wsparcia finansowego i technicznego.
Redukcja ODA dotyka szczególnie wrażliwe obszary, takie jak:
- Programy adaptacji do zmian klimatycznych
- Wsparcie dla rozwoju zrównoważonego
- Projekty związane z gospodarką odpadami i recyclingiem
- Inicjatywy dot. czystej energii w krajach rozwijających się
Polskie zobowiązania międzynarodowe
Polska, jako członek OECD i Unii Europejskiej, zobowiązała się do przeznaczania 0,7% PKB na oficjalną pomoc rozwojową zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju ONZ. Jednak aktualne cięcia znacząco oddalają nasz kraj od realizacji tego celu.
Ograniczenia te są szczególnie problematyczne w kontekście polskich doświadczeń z transformacją gospodarczą i środowiskową. Polska mogłaby dzielić się swoimi osiągnięciami w zakresie modernizacji systemów gospodarki odpadami czy rozwoju odnawialnych źródeł energii z krajami rozwijającymi się.
Wpływ na projekty środowiskowe
Cięcia w pomocy rozwojowej bezpośrednio wpływają na finansowanie projektów środowiskowych w krajach rozwijających się. Wiele inicjatyw związanych z:
- Budową nowoczesnych systemów gospodarki odpadami
- Rozwojem technologii recyklingu
- Wdrażaniem rozwiązań circular economy
- Ochroną bioróżnorodności
może zostać zawieszonych lub całkowicie zaniechanych z powodu braku funduszy.
Wezwanie do działania
Organizacje pozarządowe i eksperты ds. rozwoju wzywają rządy Polski i innych krajów UE do ponownego przemyślenia polityki pomocowej. Podkreślają, że inwestycje w zrównoważony rozwój krajów rozwijających się to nie tylko kwestia solidarności międzynarodowej, ale także długoterminowego bezpieczeństwa globalnego.
W obliczu narastających wyzwań klimatycznych i środowiskowych, redukcja wsparcia dla najuboższych krajów może prowadzić do pogłębienia nierówności globalnych i destabilizacji całych regionów świata.
